می دانیم که رینوپلاستی یا جراحی بینی معمولا با هدف بهبود ساختار داخلی و ظاهری بینی انجام شده ونتایج بسیار موثری به همراه دارد. اما با وجود آنکه هدف اصلی از این جراحی بهبود عملکرد تنفسی یا زیبایی ظاهری است، گاهی اوقات نتایج و علائم ناخواسته به دنبال دارد. یکی از این پیامدها و علائم هایی که این عمل به همراه دارد، چسبندگی بینی بعد از عمل است. این پدیده می تواند عملکرد تنفسی فرد را دچار اختلال کرده و ادامه دار باشد. در ادامه از این مقاله همراه ما بوده تا به بررسی علت چسبندگی بینی و نحوه درمان آن بعد از عمل بپردازیم.
چسبندگی بینی چیست؟
چسبندگی در بینی به خصوص بعد از عمل ، معمولا به حالتی گفته می شود که فرد احساس چسبنده بودن بینی را داشته یا مدام دارای ترشحات مخاطی است. در این حالت، تیغه میانی بینی (سپتوم) ممکن است به شاخک های داخلی بینی چسبیده و منجر به انسداد نسبی یا کامل راه هوایی شود. اگر این وضعیت بدون به کارگیری روشهای درمانی باقی بماند، می تواند باعث بروز مشکلاتی جدی همچون تنفس دشوار، خشکی مفرط مخاط بینی، عفونت های مزمن سینوسی در بیمار به دنبال داشته باشد.
علائم رایج چسبندگی داخل بینی
علائم چسبندگی بینی بعد از جراحی بینی بسته به شدت و محل چسبندگی آن ، ممکن است متغیر باشد. با این حال، برخی از رایج ترین نشانه های متداول شامل موارد زیر هستند:
- انسداد یک طرفه یا دوطرفه بینی که گاهی منجر به به بینی کلیپسی یا منگنه ای می شود
- احساس سنگینی یا فشار در بینی
- اختلال در تنفس از راه بینی
- خشکی مفرط در مخاط بینی
- خونریزی مکرر از بینی
- سردرد های مزمن یا درد ناحیه پیشانی و اطراف چشم ها
چسبندگی بینی بعد از عمل ممکن است در هفته های اول پس از جراحی ظاهر شود، اما گاهی نیز ماه ها بعد نمایان می شود ؛ بنابراین نمی توان زمان بروز آن را به طور دقیق تعیین نمود.
علت چسبندگی بینی بعد از جراحی
عوامل گوناگونی می توانند باعث بروز چسبندگی در بینی باشند که یکی از مهم ترین علت چسبندگی بینی بعد از جراحی را می توان آسیب به بافت های داخلی بینی در طول عمل دانست. همچنین برخی از علتهای گوناگون دیگر این عارضه عبارت اند از:
- آسیب به مخاط بینی: اگر در طول جراحی، لایه مخاطی پوشاننده تیغه میانی یا شاخک های بینی بیش از حد برداشته یا بریده شود، احتمال ایجاد زخم های باز و در نهایت چسبندگی بینی بعد از جراحی افزایش می یابد.
- عدم استفاده از محافظ داخلی (اسپلینت یا تامپون ): استفاده از اسپلینت یا تامپون به منظور جداسازی بافت ها پس از عمل، می تواند مانع از تماس مستقیم سطوح آسیب دیده و در نتیجه جلوگیری از چسبندگی شود. عدم استفاده از این ابزارها می تواند باعث بهبود وضعیت داخلی بینی شده و از چسبندگی جلوگیری می کند.
- عفونت پس از جراحی: عفونت باعث التهاب شدید در بافت ها شده و روند ترمیم طبیعی بینی را مختل می کند. در این حالت، زخمها به صورت غیرطبیعی به هم می چسبند و در نتیجه چسبندگی بینی به وجود می آید.
- دستکاری بینی: لمس کردن، فین کردن شدید، یا دستکاری مکرر بینی در دوران نقاهت می تواند به بافت های در حال ترمیم آسیب رسانده و منجر به چسبندگی بینی بعد از جراحی بینی شود.
- سیستم بدن: افرادی که سیستم بدن آنها ضعیف تر است ، بیشتر در معرض آسیب و التهابات ناشی از چسبندگی بینی قرار می گیرند.
عوارض چسبندگی بینی بعد از جراحی بینی
عوارض چسبندگی بینی بعد از جراحی بینی صرفاً به انسداد تنفسی محدود نمی شود ؛ اما این عارضه می تواند باعث بروز عوارض های جدی شود که بر سلامت و کیفیت زندگی افراد تاثیر گذار باشد. کاهش کیفیت خواب به دلیل انسداد بینی ، آپنه خواب ، خواب بی کیفیت و خروپف شود. سر درد های مزمن ، خشکی گلو و دهان به دلیل تنفس از دهن و کاهش کیفیت زندگی و نیاز به جراحی ترمیم بینی از عوارض های چسبندگی شدید بینی هستند.
درمان چسبندگی بینی بعد از عمل
درمان چسبندگی بینی بعد از عمل وابسته به شدت، مکان و مدت زمان گذشته از عمل اولیه، متفاوت خواهد بود. در موارد خفیف انسداد و چسبندگی، ممکن است تنها با اقدامات ساده نظیر شست و شوی بینی با سرم نمکی و مصرف داروهای ضدالتهاب برطرف شود. اما در موارد شدیدتر چسبندگی ، نیاز به مداخله جراحی خواهد بود. همچنین ناگفته نماند که چسبندگی و انسداد بینی در روزها و ماه های ابتدایی بعد از عمل طبیعی بوده و با کاهش ورم و شستشو دادن مداوم بینی رفع می شود. اما در مواردی که چسبندگی ادامه یابد ، نیاز به جراحی و به کار گیری سایر روشهای درمانی نیز افزایش می یابد.
