کدام خون دماغ خطرناک است؟ خون دماغ عمدتا به خونریزی ناگهانی از بینی گفته می شود که معمولا بدون درد یا هیچگونه علائم دیگر رخ داده و در همه افراد و همه سنین ممکن است به چشم بخورد. خون دماغ معمولا موقتی بوده و سریع بند می آید ؛ اما با این حال در برخی موارد به صورت مکرر بوده و نشانه وجود یک عارضه جدی تر خواهد بود. در ادامه از این مطلب به بررسی انواع خون دماغ ،علائم و نشانه ها یا حتی علت بروز علت خون دماغ شدن ناگهانی خواهیم پرداخت.
خون دماغ ناگهانی
همانطور که گفته شد ، خون دماغ پدیدهای رایج است که در هر سنی ممکن است رخ داده و سبب نگرانی فرد شود. خون دماغ ناگهانی به طور کلی همراه با درد یا سایر علائم نبوده و معمولا به دلایلی چون آسیب دیدگی عروق بینی یا وارد شدن ضربه به آن ایجاد می شود. به طور کلی دیواره بینی دارای تعداد بسیار زیادی از مویرگ ها است که معمولا با تغییرات فیزیکی محیط از جمله خشکی بیش از حد و گرما یا سرمای شدید با واکنش هایی از جمله پارگی مواجه هستند که سبب خونریزی می شود. البته که خونریزی بینی می تواند همراه با علتهای دیگر نیز باشد که در ادامه آنها را بررسی خواهیم کرد.
علت خون دماغ
بروز خون دماغ علتهای گوناگونی دارد که یکی از موارد آن که بررسی شد خشکی آب و هوا و گرما است. همچنین برخی از دیگر علتهای این عارضه عبارت اند از:
- تابش نور خورشید یا گرمای شدید که می تواند باعث آسیب و پارگی مویرگ های داخل بینی شده و فرد دچار خون دماغ ناگهانی شود. این عارضه معمولا در فصول گرم سال رخ داده و علائمی چون سوزش داخلی بینی را هم به دنبال دارد.
- وارد شدن آسیب یا از طرفی ضربه شدید و ناگهانی به بینی نیز می تواند سبب آسیب های فیزیکی و حتی شکستگی بینی شود. همین یکی از علتهای شایع خون دماغ شدن است که همراه با درد شدید خواهد بود.
- مشکلات ساختاری بینی از جمله انحراف یا سایر مشکلات داخلی می توانند باعث تمایل به خون دماغ های مکرر شده و نیاز به بررسی و درمان جدی تر از جمله جراحی بینی داشته باشد.
وجود عفونت های سیستم تنفسی در قسمت بینی یا گلو از دیگر علتهای خون دماغ هستند. - آلودگی های موجود در هوا یا حتی تغییرات هورمونی بدن بیمار نیز از دیگر علتهای خون دماغ هستند که باید تحت بررسی و درمان قرار گیرند.
استفاده از برخی مواد مخدر ازجمله کوکائین.
و در انتها بروز حملات افزایش فشار خون بخصوص در افراد مسن و دارای سابقه آترواسکلروز از علل شایع خون دماغ خودبخودی می باشد .
نحوه تشخیص علت خون دماغ ناگهانی
معمولا افراد دارای شرایط جسمانی حساستر بیشتر مستعد بروز خون دماغ ناگهانی بوده و می تواند خطر ابتلا به این عارضه را افزایش دهد. روش تشخیص علت خون دماغ ناگهانی ، انجام تصویر برداری و معاینه بالینی توسط پزشک است که تنها توسط متخصص گوش ، حلق و بینی قابل انجام است.
علت خون دماغ شدن سوراخ چپ بینی
گاهی بیماران به طور ناگهانی یا مکررا از سوراخ چپ بینی خون دماغ می شوند ؛ به طور کلی علت خون دماغ شدن ناگهانی سوراخ چپ بینی می تواند ناشی از آسیب موضعی در همان سمت باشد. انحراف تیغه بینی، زخم های سطحی، وجود تومور یا پولیپ در یک طرف و حتی خشکی متمرکز در همان ناحیه از جمله عواملی هستند که بیشتر در یک سوراخ بینی خون دماغ بروز می کنند. توجه به یک طرفه بودن خونریزی اهمیت بسیار دارد زیرا در مواردی می تواند یک عارضه یا بیماری جدی تر از جمله پولیپ های بسیار بزرگ یا پاره شدن رگ باشد.
علت خون دماغ شدن از سوراخ راست بینی
همانند سمت چپ بینی، علت خون دماغ شدن از سوراخ راست بینی نیز می تواند با اختلالات ناشی از آن سمت مرتبط باشد. با این حال، گاهی تفاوت های آناتومیک بینی، وجود شکستگی قدیمی یا حتی فشار خون بالا، احتمال خونریزی را در یک سمت بیشتر می کند. در چنین شرایطی توصیه می شود که بیمار حتما برای بررسی های دقیق تر به متخصص گوش ، حلق و بینی مراجعه کند.
خون دماغ ناشی از ضربه و شکستگی بینی
وقتی بینی در اثر تصادف، ضربه ورزشی یا حادثه دچار آسیب می شود، خونریزی یکی از اولین نشانه های آن به شمار می رود. اما سوال این است که خون دماغ شکستگی بینی چگونه است؟ آیا با خون دماغ های معمولی یکسان است؟ در چنین شرایطی معمولاً خونریزی شدید تر از حالت عادی بوده و با کبودی اطراف چشم و تورم همراه است . البته که گاهی تغییر شکل ظاهری بینی نیز همراه با شکستگی دیده می شود ؛ همچنین ناگفته نماند که احتمال خونریزی از دو سمت سوراخ های بینی نیز در زمان آسیب یا شکستگی بینی وجود داشته و صرفا به یک سمت محدود نمی شود.
چه زمانی خون دماغ خطرناک است؟
معمولا خون دماغ های ناگهانی و کوتاه چندان خطرناک نبوده و و نمی توان گفت که نشانه عارضه ای جدی و خطرناک هستند. از این رو باید گفت که در اکثر مواقع ، خون دماغ نشانه عارضه جدی و خطرناک نبوده و تنها در مواردی که خون دماغ بیشتر از 20 دقیقه طول کشیده و همراه با خونریزی شدید است و یا در مواردیکه بصورت مکرر روی می دهد، نشانه عارضه جدی خواهد بود.
خون دماغ شدید و خطرناک چه عوارضی دارد؟
اولین عارضه ای که خون دماغ شدید به دنبال دارد ؛ افت فشار خون ، کاهش سطح هموگلوبین خون ، سرگیجه یا حالت تهوع است. البته در مواردی شدید تر خون دماغ می تواند نشانه ای از وجود یک عارضه جدی تر از جمله بیماری های جدی و خطرناک باشد که می بایست تحت بررسی و درمان قرار گیرند.
چگونه خون دماغ را کنترل و درمان کنیم؟
روشهای متعددی برای درمان و کنترل خون دماغ وجود دارند که برخی از آنها برای خون دماغ های ناگهانی بسیار کاربردی و موثر هستند.
- استفاده از کمپرس سرد روی بینی یا اطراف آن جهت کاهش شدت خونریزی
- حفظ آرامش و پرهیز از اضطراب
- فشردن بینی
- خم کردن سر به جلو برای خارج شدن کامل خون
- شستشو دادن بینی به خصوص در موارد بعد از جراحی بینی
- پرهیز از داخل بردن انگشت داخل سوراخ های بینی
- مشورت با پزشک در صورت استفاده از دارو های خاص یا تحت درمان بودن
- با اسپری های مخصوص
خون دماغ شدن و سرطان
یکی از نگرانی های رایج افراد این است که آیا خون دماغ می تواند نشانه سرطان باشد یا خیر ؛ واقعیت این است که در بیشتر موارد، خون دماغ هیچ ارتباطی با سرطان ندارد و علت آن مشکلات ساده و قابل درمان است. با این حال، در موارد نادر، خون دماغ مکرر ممکن است یکی از علائم برخی سرطان ها باشد. در سرطان های ناحیه بینی و سینوس ها، توده ایجاد شده می تواند به رگ های خونی آسیب برساند و باعث خون ریزی شود. اما معمولا خون دماغ تنها علامت بیماری نیست و علائم دیگری نیز وجود دارند که باید به آن ها توجه کرد.
از جمله این علائم می توان به گرفتگی مداوم یک طرف بینی، درد صورت، کاهش حس بویایی، ترشح بدبو از بینی، تورم صورت، سردردهای طولانی مدت یا وجود توده در گردن اشاره کرد.
در بیماری هایی مانند لوسمی نیز به دلیل کاهش پلاکت های خون، احتمال خون ریزی از بینی افزایش پیدا می کند. البته این افراد معمولا علائم دیگری مانند کبودی های بدون علت، خون ریزی لثه، ضعف شدید، تب و عفونت های مکرر را نیز تجربه می کنند.
بنابراین اگر خون دماغ به صورت مکرر، بدون علت مشخص و همراه با علائم غیر طبیعی ایجاد شود، پزشک ممکن است برای بررسی دقیق تر، آزمایش خون، آندوسکوپی بینی یا تصویربرداری درخواست کند ؛ نکته مهم این است که مشاهده یک بار خون دماغ به هیچ عنوان به معنای ابتلا به سرطان نیست .
تشخیص قطعی تنها از طریق معاینه پزشک و انجام بررسی های لازم امکان پذیر است. بنابراین در صورت تکرار خون ریزی یا وجود علائم هشدار دهنده، مراجعه به متخصص گوش، حلق و بینی بهترین اقدام خواهد بود.
آیا خون دماغ باعث کم خونی می شود؟
اگر خون دماغ به صورت اتفاقی و در حجم کم رخ دهد، معمولا تأثیر قابل توجهی بر میزان خون بدن ندارد و باعث کم خونی نمی شود. اما اگر فرد به صورت مکرر دچار خون دماغ شود یا هر بار حجم زیادی خون از دست بدهد، به مرور ممکن است ذخایر آهن بدن کاهش پیدا کند و کم خونی ایجاد شود . کم خونی ناشی از خون ریزی مزمن معمولا به تدریج ایجاد می شود و علائمی مانند خستگی مداوم، ضعف، رنگ پریدگی پوست، کاهش تمرکز، تپش قلب، سرگیجه و تنگی نفس هنگام فعالیت را به همراه دارد.
در چنین شرایطی پزشک علاوه بر درمان علت خون دماغ، آزمایش شمارش کامل سلول های خونی و بررسی سطح آهن و فریتین را نیز درخواست می کند تا وضعیت ذخایر آهن بدن مشخص شود. کودکان و سالمندانی که به طور مکرر دچار خون دماغ می شوند، بیشتر در معرض کمبود آهن قرار دارند؛ زیرا ذخایر آهن بدن آن ها نسبت به افراد سالم کمتر است.
نکته پایانی
همچنین ناگفته نماند که اگر در وضعیت جسمانی هستید که واکنش های جسمانی شما بسیار شدید است ؛ باید بگوییم که توصیه می شود حتما در روزهای گرم تابستان از کلاه آفتابی استفاده کرده و بیشتر آب بنوشید تا از دهیدراته شدن بدن جلوگیری شود.
سلام ببخشید یه سوال داشتم من پدرو سه روز هست که آبدرمانی درمانی میکنه و کلا چیزی بجز آب ولرم نمی خوره اما امروز یهو خون دماغ شد و چشاش سیاهی رفتو فشارش افتاد مث اینکه یه مدتی هست بعد استرس یا درگیر بودن ذهن بازم خون دماغ میشن خواستم بدونم این میتونه مشکلی جدی باشه ؟تقریبا ۴۵سالشونه و کلا برای رژیم و پاک سازی بدن روزه درمانی رو شروع کردن میخوام بدونم این براشون خطر نداره ؟